Gatagara  : Ababyeyi b’ abana bafite ubumuga bakoresha   mituweli  bahangayikishijwe  no  kutabona  serivisi  zose z’ubuvuzi

Bamwe  mu  babyeyi  bavuriza  abana  bafite  ubumuga  mu  bitaro   bya  HVP Gatagara biganjemo  abakenera  serivisi  z’ubugororangingo   bw’abana,   bavuga  ko  bahangayikishijwe   n’uburyo    ubwisungane  mu kwivuza  (mituelle  de  Santé ) ibishyurira  iyi   serivisi  inshuro  imwe  mu mwaka  gusa  bigatuma  abana  babo  badindira  kuko  babagarura  kwa  muganga  barasubiye  inyuma

.

Uhoranimana  Sayidati  ni  umwe  mu  babyeyi  bavuza abana   mu  bitaro   bya  HVP Gatagara mu karere ka Nyanza. Uyu  mubyeyi  tumusanze ku  bitaro byita  ku  bafite  ubumuga  bya  HVP Gatagara. Yazanye  umwana we ufite  ubumuga butuma  adashobora  guhagarara no gutambuka, uturuka  mu karere  ka  Gasabo aho yaturutse  tariki  ya 15 ugushyingo 2020 azamara  amezi  abiri  avuza  umwana  we  muri  serivisi  y’ubugororangingo, avuga  ko  serivisi  y’ubugororangingo  avurizamo  umwana we  ikora  inshuro imwe  mu mwaka  gusa.

Ibi  ngo  bimugiraho  ingaruka  zo kugarura  umwana  yarasubiye  inyuma . Agira  ati, “Muri iyi  serivisi tubona  hivuza  abafite  umushinga  kuko  n’abaganga   baba batubwira  ngo  tuzashake umushinga  iyo  utawubonye  rero  ugaruka rimwe  mu mwaka  niko  mitueli yishyura. Biratubangamiye  cyane  kuko  bituma umwana  umugarura yarasubiye  inyuma  cyane  ibyo  bamwigishije mu myitozo  babakoresha  igihe  bamugorora ,bamufatisha  ibintu se  bamwigisha  kugenda  nyuma  y’umwaka  aba  yarabyibagiwe  uragaruka  na none  ugatangira  bushyashya ugahora  gutyo.”

 Akomeza   agira  ati: “Twe  dukoresha  mituweli  biratubabaza  cyane  usanga  ari  twe  abana  bacu  bari  inyuma  ,nk’ubu  nzamara  hano  amezi  2  nzahava  mu kwa  12 ubu  bashobora  kuzampa  indi  gahunda  yo  kumugarura  mu kwezi  kwa  9 umwaka  utaha, kubera  ko  nyine  twemerewe  kuvuza  rimwe  gusa  mu mwaka, urumva  ko  nzamugarura  yarasubiye inyuma  n’ibyo  bamwigisha  uyu munsi azaba  yarabyibagiwe.”

N’abaganga barabihamya, kandi birababangamira mu kazi

Uku  kutishyura  serivisi   zose   zikorerwa  abana   ni  ikibazo  ngo kigira  ingaruka   ku mivurire  y’umwana   kuko   binemezwa  na  Byukusenge  Béatrice  ukuriye  serivisi z’ubugororangingo  mu  bitaro bya  Gatagara uvuga  ko  ubuvuzi  baha mwene  aba  bana  busaba  ko  bamukurikirana  cyane kuko  bisaba  ko  umwana  amara   amezi  2 ari  kumwe  n’abaganga,   akajya  mu kiruhuko  cy’amezi  abiri  akazongera  akagaruka  nyuma  y’amezi  abiri  ariko  kubakoresha  mituweli  ngo  nibo  bafite  ikibazo  kuko  ubundi  bwishingizi  nta kibazo  bufite.

Agira  ati : “Ubundi  bwishingizi  n’imishinga  nta kibazo  tugirana bubahiriza  gahunda y’umwana  bakamwishyurira, ikibazo  tukigirana  n’abakoresha  mituweli  natwe  abaganga  biratubangamira  kuko umwana  agaruka  yarasubiye  inyuma, tugahora  tumuvura  dusa  n’abatangira  bushya bigatuma  umwana  ntacyo bimumarira  niba  aza  rimwe  gusa mu mwaka kandi ubundi  aba  agomba kugaruka  nyuma  y’amezi  abiri.’’

Frère  Misago  Kizito  umuyobozi  w’ibi  bitaro   avuga  ko  muri  rusange  kuba  mituweli  yari  yemeye  kujya  yishingira  abaza  kwivuriza  muri  ibi bitaro  byari  byagize akamaro  kuko  byatumaga  abafite  ubumuga  batishoboye  bahera  mu  ngo  ntibivuze  ariko  ubu  ngo  basigaye  baza ari  benshi.

Icyakora  ngo  haracyari  ubuvuzi  butari  bwishingirwa  na  mituweli  kandi  buba  bukenewe  cyane  ngo  byaba  byiza  na zo  bagiye  bazihabwa.

Agira  ati : “Biratubabaza  nko  kubona  umurwayi  yari  akeneye  nk’insimburangingo ariko  tukaba  tutayimuha  kuko  mituweli  itazishyura  kandi  ni  ibintu  biba bihenze  cyane umurwayi  atabasha  kwigurira keretse  uwagize  amahiwe  akabona abagira  neza bakazimugurira. Hari  n’abakeneye  ubugororangingo  hari  ibyo  dukora  byoroheje  bazishyurirwa  hari  n’ibyo  tudakora  kandi  tubishoboye  ariko  kuko  batazemerewe ntitube  twabimukorera.”

Ku ruhande  rw’Ikigo cy’Ubwiteganyirize mu  Rwanda (RSSB) Muziganyi  Florence  ushinzwe  ibikorwa  by’ubuvuzi  bwa Mituweli  avuga  ko  kwishyurira abarwayi  biterwa  n’ubumuga  bafite  n’igihe  buzakirira  kandi  ngo  ibi  byakozwe  hagendewe ku nama  bakoranye  n’abaganga  b’ibi  bitaro  kuko  ari  bo babisobanukiwe.

Agira ati : “Twishyura  kuva ku nshuro 20 kugeza kuri 60 ni zo  twumvikanye  kandi nazo  ziri  mu  byiciro bitewe  n’uburwayi ,iyo babona  ko  adashobora  gukira ,cyangwa azakenera  kubagwa , azagendera  mu kagare ubwo hari ingamba zo  kumuvura baba bafite , ariko iyo  ari  ubumuga  bwa  burundu  ari  iby’ubuzima  bwose  ntabwo  dushobora  kubyinjiramo  kandi  nabo  barabizi.”

Gusa, Muziganyi  akomeza  avuga  ko kubakenera insimburangingo  ngo bahisemo izo  mituweli ishobora kwishyura  kubera amikoro make kuko zose  ngo  badashobora kuzishyura, icyakora  ngo iyo  ubushobozi  bubonetse  ni nako  bongera ingano  y’ibyo mituweli yishingira.

Kugeza  ubu  ubuyobozi   bwa HVP Gatagara  buvuga   ko   mu  barwayi   bagana   ibi   bitaro  byita  ku  bafite  ubumuga   abenshi  ari  ababa  bakoresha  ubwisungane   mu kwivuza   bwa  mituweli, ibi bitaro  ngo  bikaba byakira  nibura  abafite  ubumuga  baje kwivuza   bashya 60  ku  munsi  kuko  abenshi  aba  ari abo  basanzwe  bakurikirana bagenda  bagaruka  kuri  gahunda  bahawe.

Rose  Mukagahizi

Share your thoughts